تبليغاتX
کتابداری و اطلاع رسانی
کتابداری و اطلاع رسانی
وبلاگ تخصصی کتابداری و اطلاع رسانی 
قالب وبلاگ
«پایگاه تخصصی خلیج فارس» که توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی راه‌اندازی شده است، در آینده‌ای نزدیک به پایگاهی مردمی برای ثبت اطلاعات مربوط به خلیج فارس تبدیل می‌شود.-

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، به نقل از روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ايران، این پایگاه تخصصی که همزمان با روز ملی اسناد و میراث مکتوب راه‌اندازي شده، با همکاری عموم مردم و تعدای از آرشیوها و مجمع هماهنگي مراكز تاريخ‌پژوهي و بانك‌هاي اسنادي(مهتاب) ایجاد شده است.

«پایگاه تخصصی خلیج فارس» همه اطلاعات موجود در مراکز آرشیوی و اسنادی مانند اسناد مکاتبات، نقشه‌ها و عکس‌ها را در مجموعه‌ای استاندارد گردآوری و پردازش می‌کند و در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهد. 

چنانچه مردم کشورمان اسناد و اطلاعاتی درباره خلیج فارس داشته باشند، می‌توانند این اطلاعات را بارگذاری کنند که پس از مراحل بررسی، یکسان‌سازی و پردازش در پایگاه قرار می‌گیرد. 

علاقه‌مندان می‌توانند برای استفاده از این اسناد و اطلاعات به
پايگاه اينترنتي كتابخانه ملي مراجعه كنند.

[ دوشنبه 25 اردیبهشت1391 ] [ 9:0 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]

کتابخانه ملی ایران در سال 1316 تأسیس شد و همزمان با تأسیس این کتابخانه، قوانینی برای آن مدنظر گرفته شد که یکی از مهمترین فعالیت آن می‌توان به توجه به حفظ میراث فرهنگی آثار مکتوب و غیرمکتوب اشاره کرد.

هر آثاری که در ایران و در سایر کشورها درباره ایران تولید می‌شود، توسط کتابخانه ملی ایران جمع‌آوری، حفاظت و نگهداری می‌شود. ناشران موظف بوده که پس از تولید هر آثار دو نسخه از آن را به صورت رایگان به کتابخانه ملی ایران بسپارند و واسپاری آثار باید در شرایط مناسب نگهداری شوند.

کتابخانه ملی ایران دارای 97 هزار مترمربع فضا بوده که در 8 طبقه بنا شده است و مهندسان ایرانی آن را معماری کرده‌اند و به نوعی معماری این کتابخانه از معماری جدید و قدیم ایرانی الهام گرفته است، همچنین در ساخت کتابخانه ملی از بتن‌هایی استفاده شده که در برابر 9 ریشتر زلزله مقاومت می‌کند. منبع کتابخانه ملی ایران دارای 15 میلیون منبع است که این کتابخانه دارای 11 تالار مطالعه و تالاری برای نابینایان، کم‌بینایان و کودک و نوجوان است.

تأسیسات و سیستم برقی این کتابخانه روکار و کاذب است،درب مخازن منابع کتابخانه ملی ایران از فولاد ساخته شده است که در برابر حریق، مقاوم است.

در ادامه:کتابخانه ملی ایران از لحاظ معماری در رتبه دوم و از نظر ارائه خدمات به صورت شبانه‌روزی در رتبه سوم جهان قرار دارد که باید گفت: در این کتابخانه 75 هزار نسخه خطی وجود داشته که از نظر منابع این کتابخانه در دنیا در رتبه 26 قرار دارد.

منبع:خبرگزاری فارس

[ سه شنبه 29 فروردین1391 ] [ 8:27 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
مربوط به دوره قاجاریه در کتابخانه ملی ایران

گرانقیمت‌ترین و ارزشمندترین قرآن کریم خطی در دوره قاجار در کتابخانه ملی ایران وجود دارد که نگارش این اثر گرانبها در دوره فتحعلی‌شاه قاجار شروع شد و 12 سال به طول انجامید و مهر ناصرالدین شاه قاجار در این اثر درج شده است.

منبع : خبرگزاری فارس

[ سه شنبه 29 فروردین1391 ] [ 8:17 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
نويسنده كتاب «از اطلاعات تا دانش» معتقد است ويژگي اصلي اين كتاب اين است كه بخشي از دانشي را كه كتابداران در راستاي برخورد با محيط جديد و چالش‌هاي آن نياز دارند در اختيارشان قرار مي‌دهد.-
«از اطلاعات تا دانش» حاوي دانش لازم براي مواجه با چالش‌هاي حرفه‌‌اي است

رحمت‌الله فتاحي نويسنده اين اثر درباره وي‍ژگي‌هاي اين كتاب مشتمل بر مجموعه مقالاتي است كه از من در مجلات و كتاب‌هاي مختلف وجود دارد.

وي ادامه داد: ويژگي اصلي اين كتاب رويكردي است كه نسبت به موضوعات مورد نظر در حرفه كتابداري وجود دارد؛ در اين كتاب سعي شده علاوه بر بيان چالش‌هاي موجود در اين رشته، مسايل حرفه كتابداري در آينده نيز در نظر گرفته شود. 

فتاحي تأكيد كرد: تنها حرفه‌هايي قادرند جايگاه خود را در جامعه و در فرايند تغيير و تحول تثبيت كنند كه توان همراهي و سازگاري با روند تحولات داشته و از سوي ديگر توان مديريت و راهبري تحولات در راستاي رسيدن به هدف‌ها و رسالت‌هاي خود را داشته باشند.

وي افزود: در اين كتاب بيشتر چالش‌ها، رويكردهاي نو و راهبردهاي پيش روي حرفه كتابداري برجسته و سعي شده راهكارهايي در حوزه‌هاي مختلف رشته كتابداري اعم از سازماندهي اطلاعات، آموزش، خدمات و ... ارايه شود.

فتاحي اضافه كرد: اين اثر مي‌تواند افق ديد گسترده‌اي را درباره آينده شغلي اين حرفه در اختيار خوانندگان، دانشجويان كارشناسي ارشد و كتابداران قرار دهد.

اين استاد كتابداري با بيان اين‌كه گردآوري اين كتاب يك سال طول كشيده است، گفت: اين كتاب در سه بخش و حاوي 17 مقاله است.

وي ادامه داد: ار اطلاعات تا دانش، بازنگري در كاركردهاي كتابخانه‌هاي تخصصي، برنامه‌ريزي و مديريت توسعه خدمات برون كتابخانه‌اي، از آرمان‌ها تا واقعيت، آينده فهرست‌نويسي و ... از جمله مقالاتي است كه در اين كتاب آورده شده است.

فتاحي از برگزيده شدن اين كتاب در جايزه كتاب فصل زمستان سال 90 خبر داد و تصريح كرد: اين اثر بر آن است تا بخشي از دانشي را كه كتابداران در راستاي برخورد با محيط جديد و چالش‌هاي آن نياز دارند در اختيار آن‌ها قرار دهد.

منبع:خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)

[ دوشنبه 21 فروردین1391 ] [ 8:56 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
به گزارش افکارنیوز، دکتر رحمت الله فتاحی ، رئیس سابق انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران و عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد در گفتگو با خبرنگار افکارنیوز، خبر تغییر نام رشته کتابداری به " مهندسی ناوبری اطلاعات " را تکذیب کرد.

وی در ادامه گفت: این خبر ابتدا در پایگاه خبری کتابداری به عنوان دروغ سیزده منتشر شد که البته از محتوای خبر کاملا مشخص بود که دروغ سیزده است و محتوای آن جنبه مزاح و لطیفه گونه داشت و این خبر بیشتر برای ایجاد هیجان بین اعضای رشته کتابداری منتشر شد.
پس از انتشار خبر بدون ذکر منبع آن توسط خبرگزاری مهر ، بقیه سایتهای خبری بدون تشخیص محتوای طنز گونه این خبر اقدام به انتشار این خبر کردند که حتی بازتاب این خبر به رادیو ، برخی روزنامه ها و هیات علمی سایر رشته ها هم کشیده شد.

دکتر فتاحی افزود: فرایند تغییر نام رشته کتابداری، بسیار طولانی و زمانبر می باشد و بایستی عقلانی و منطقی تصمیم گیری شود.



رئیس سابق انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران ، خاطر نشان کرد حوزه کتابداری و اطلاع رسانی وزارت علوم، تغییر نام رشته را که در جلسه ۱۶-۱۲-۹۰ مطرح شد درتصمیم کار خود قرار داد و در حال بررسی می باشد و در این جلسه فراهم کردن مقدمات به بنده محول شد و قرار شد نتیجه نهایی تغییر نام رشته، از طریق جناب آقای دکتر مهراد، رئیس حوزه کتابداری وزارت علوم به اطلاع همگان برسد.

دکتر فتاحی ادامه داد: بر اساس پژوهش های انجام شده و همچنین بحث های انجام شده در کمیته برنامه ریزی وطی نظرسنجی ای که از اندیشمندان و صاحب نظران این حوزه در آینده به عمل خواهد آمد امیدواریم به نتیجه مشخص تری برسیم و اعلام عمومی کنیم.

عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد در پاسخ به نظر شخصی خود در خصوص  نام دورغین رشته کتابداری یعنی " مهندسی ناوبری اطلاعات " به خبرنگار افکار نیوز گفت: من با دوکلمه اول این نام مخالفم چون ما نه مهندس و نه ناوبر هستیم. نام کتابداری یک حرفه می باشد که باید جامعیت داشته باشد و زیرمجموعه های خود را تحت پوشش قرار دهد و اقشار جامعه با شنیدن نام جدید رشته متوجه جامعیت و کارکرد این رشته شوند .

گفتنی است خبر گزاری مهر خبر فوق را از سایت خود حذف کرده است.
[ چهارشنبه 16 فروردین1391 ] [ 8:33 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
كارشناس آموزش و پرورش خواستار بازگشت كتابدار به كتابخانه‌هاي مدارس شد و گفت: وجود كتابدار متخصص در مدارس، زمينه هرچه بيشتر فعال‌تر شدن محيط آموزش و پرورش را فراهم خواهد كرد./
اسفنديار معتمدي
اسفنديار معتمدي
اسفنديار معتمدي در گفت‌‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، در اين باره اظهار كرد: اغلب افرادي كه در كتابخانه‌ها به عنوان كتابيار حضور دارند، به دليل اطلاعات كم و ناقص درباره كتابداري، تنها مي‌توانند كتاب مورد نياز دانش‌آموزان را در اختيار آنان قرار دهند و نمي‌توانند به نحو احسن نقش يك كتابدار آموزش‌ديده و با تجربه را بازي كنند. بنابراين، دانش‌آموزان براي حضور در كتابخانه و مطالعه كتاب‌هاي غيردرسي رغبت چنداني نشان نمي‌دهند.

وي با اشاره به ضرورت بازگشت كتابدار آموزش‌ديده به كتابخانه‌هاي مدارس، ادامه داد: وجود كتابدار متخصص به دليل آشنايي با شيوه چيدن كتاب‌ها، به كتابخانه نظم مي‌بخشد. همچنين چون كتابدار متخصص از تازه‌هاي نشر مطلع است، مي‌تواند به صورت مستمر كتابخانه‌ را با كتاب‌هاي جديد مجهز كند.

كارشناس آموزش و پرورش افزود: كتابدار آموزش‌ديده مي‌تواند با به‌كارگيري روش‌هاي ابتكاري و جذاب، دانش‌آموزان را به حضور مستمر در كتابخانه و مطالعه كتاب ترغيب كند و با معرفي كتاب‌هاي جديد، آنان را در مسير مسائل علمي و پژوهش‌هاي روز جامعه قرار دهد.

معتمدي فعال‌تر شدن محيط آموزش و پرورش را مستلزم حضور كتابدار متخصص در مدارس دانست و بيان كرد: از آن‌جا كه كتابدار متخصص تمام كتاب‌هاي رده سني مخاطبان را مي‌شناسد، به راحتي مي‌تواند كتاب‌هاي مورد نياز دانش‌آموزان و فرهنگيان تمام رشته‌هاي تحصيلي را جست‌وجو كند و در اختيار آنان قرار دهد.

وي با اشاره به نقش مهم فضاي فيزيكي كتابخانه‌ها براي ترغيب حضور دانش‌آموزان در آن‌ها، عنوان كرد: اندازه و نوع چيدمان صندلي‌‌هاي كتابخانه، مسايل مربوط به نور و تهويه كتابخانه، درجه حرارت لازم براي كتابخانه و استفاده از ابزارهاي مختلف فرهنگي با هدف ايجاد تنوع در محيط كتابخانه، از جمله مواردي‌اند كه كتابدار متخصص و حرفه‌اي بايد آن‌ها را با هدف جلب رضايت مخاطبان در مدت زماني كه در كتابخانه‌اند، در نظر بگيرد.
[ سه شنبه 15 فروردین1391 ] [ 8:32 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
 

نوروز این رفاقت را نگاهبانی می کند که باور کنیم
قلبهامان جای حضور دوستانمان هستند . . .

نوروز ۱۳۹۱ بر شما مبارک

[ شنبه 27 اسفند1390 ] [ 9:21 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
                     

[ پنجشنبه 25 اسفند1390 ] [ 10:22 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]

اصطلاح  "خدمات مرجع" به کمک های فردی اطلاق می شود که به کاربران کتابخانه ای که در جستجوی اطلاعات هستند داده می شود. قید فردی بودن در این تعریف نشانه شخصی بودن این خدمات بین کاربر و افرادی که دوره های آموزشی دانشگاهی در رشته علوم کتابداری و اطلاع رسانی را گذرانده اند و " کتابدارمرجع" نامیده می شوند می باشد. کتابداران مرجع به عنوان "رابط بین کاربر و اطلاعات" و "هدایت کنندگان کاربران در بزرگراه اطلاعاتی" عمل می کنند.

بوپ و اسمیت (1995) کتابدار مرجع را رابطی بین کاربر جویای اطلاعات و منابع چاپی یا الکترونیکی که اطلاعات در آن قرار دارد می دانند.

یونگ (1999) خدمات مرجع را در سه گروه طبقه بندی می کند:

1.      خدمات مرجعی که در آن کتابدار مرجع اطلاعات مورد نیاز کاربر را مستقیماٌ جستجو یا به کاربر در پیدا کردن اطلاعات کمک می کند؛

2.      آموزش استفاده از منابع و خدمات کتابخانه ای ( که عمدتاٌ به عنوان مهارت های سواد اطلاعاتی شناخته می شود)؛

3.      آموزش کاربران که در آن کاربران برای انتخاب مرتبط ترین منابع اطلاعاتی هدایت می شوند.

خدمات مرجع سنتی به صورت شخصی (فرد به فرد)، و یا از تلفن و مکاتبه در بخش مرجع ساختمان کتابخانه انجام می شده است. چندسالی است که کتابخانه ها خدمات مرجع  را به صورت الکترونیکی و از طریق وب جهان گستر، پست الکترونیک، ویدیو کنفرانس و سایر شیوه های هم زمان و غیرهم زمان هم ارائه کی کنند (چودری،2002). شیوه ای دیگر ازخدمات مرجع، آموزش های فردی و جمعی کاربران پیرامون استفاده از منابع چاپی و الکترونیکی می باشد. بدون توجه به شیوه ارائه خدمات، ارزش دمات مرجع همچنان یکسان باقی می ماند: فراهم آورن اطلاعات با کیفیت برای کاربران کتابخانه، هنگامی که نیازهای اطلاعاتی دارند.

[ سه شنبه 23 اسفند1390 ] [ 9:2 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]

رده بندی کتابخانه کنگره به دلیل نیاز های مجموعه کتابخانه کنگره به عنوان یک کتابخانه ملی با مجموعه ای عظیم و منحصر به فرد متولد شد. از زمان تأسیس کتابخانه کنگره در سال 1800م. تا تولد رده بندی کتابخانه کنگره رده بندی های متعددی برای سازماندهی مجموعه کتابخانه کنگره به کار برده شد اولین روشی که برای تنطیم کتاب های کتابخانه به کار گرفته شد. تنظیم بر اساس اندازه و تنظیم فرعی بر اساس شماره ثبت بود. در آن زمان مجموعه کتابخانه کنگره تنها 740 جلد کتاب داشت. در سال 1812م. برای اولین بار رده بندی موضوعی در کتابخانه مورد استفاده قرار گرفت. اساس این رده بندی نظام مورد استفاده بنجامین فرانکلین در شرکت کتابخانه فیلادلفیا بود. فرانکلین رده بندی خود را بر اساس نظام رده بندی فرانسیس بیکن و جان دالامبر ساخته بود.

در سال 1814 میلادی زمانی که ارتش انگلستان ساختمان کنگره را به آتش کشید، قسمت اعظم عمارت به همراه بخش عظیمی از مجموعه کتابخانه آن در آتش سوخت. ظرف مدت یک ماه توماس جفرسون پیشنهاد فروش مجموعه شخصی 6487 جلدی اش را به کنگره ارائه داد با خرید این مجموعه توسط کنکره بنیان یک کتابخانه بزرگ ملی پایه ریزی شد.

این مجموعه بر اساس نظامی که جفرسون خود مبنای نظام های بیکن دالامبر طراحی کرده بود رده بندی شده بود. نظام جفرسون با کمی اصلاحات تا اواخر قرن 19 در کتابخانه کنگره مورد استفاده قرار گرفت.

تصویب قانون حق مؤلف در سال 1870 میلادی سیل عظیمی از کتب، جزوات، نقشه ها، تصاویرو ... را به کتابخانه سرازیر ساخت. در سال 1890 میلادی مجموعه کتابخانه کنگره از 7000 جلد به حدود یک میلیون جلد رسید. با افزایش چشمگیر مجموعه کتابخانه مشخص شد که نظام جفرسون دیگر جوابگو نیست و جا به جایی کتابخانه به ساختمان جدیدش این مسئله را بیشتر آشکار کرد. اندیشه یک طرح رده بندی جدید برای کتابخانه در همان سال شکل گرفت و در سال 1900 میلادی تصمیم به توسعه آن گرفته شد.

شایان ذکر است که کتابخانه های دیگری نیز قبل از کنگره دست به تهیه رده بندی هایی برای سازماندهی مجموعه هایشان زده بودند، اما کتابخانه کنگره اولین کتابخانه ملی بود که می خواست یک رده بندی علمی برای سازماندهی مجموعه اش طراحی کند بدیهی است چنین اقدامی نیاز به سازمانی با مدیریت کارآمد و کتابدارانی مشخص و شایسته داشت که تمام این ویژگی ها با سازمان کتابخانه کنگره مطابقت می کرد.

برای طراحی رده بندی جدید جیمز سی ام هانسون و چارلز مارتل، کتابداران کتابخانه کنگره رده بندی های موجود آن زمان یعنی رده بندی دهدهی دیویی، رده بندی گسترش پذیر کاتر و طرح هال از هارتویگ را بررسی کردند. رده بندی دیویی به این دلیل که دیویی اجازه نداد در نظامش تغییراتی در جهت سازگاری با مجموعه کتابخانه کنگره ایجاد کند و نیز به  این دلیل که بنا به اعتقاد مارتل" نظام دیویی نظامی بسته است و به جای این که نشانه مطابقت با رده بندی ساخته شود رده بندی برای مطابقت با نشانه ساخته شده است" مورد قبول قرار نگرفت. طرح هال نیز به علت تأثیر پذیری بیش از حد از فلسفه آلمان رد شد.

برای پذیرش طرح کاتر نیز می بایست اصلاحاتی در طرح صورت می گرفت. کاتر بسیار به این مسئله کمک کرد و از تغییر در طرحش استقبال نمود. هانسون که خود در کتابخانه دانشگاه ویسکانسین با رده بندی گسترش پذیرکاتر آشنا شده بود. در توضیحی درباره توسعه رده بندی کتابخانه کمگره نوشت به این  نکته اشاره کرد که طرح رده بندی گسترش پذیر کاتر با اصلاحات بسیار اساسی در نشانه، به عنوان راهنمای اصلی در توسعه رده بندی کتابخانه کنگره مورد استفاده قرار گرفته است. برای مثال قرار شده است که از یک حرف یا حداکثر دو حرف بزرگ برای نشان دادن رده های اصلی اعداد عربی با توالی عددی صحیح و نه اعشاری برای تقسیمات فرعی، فضاهای خالی برای گسترش های آینده و شماره های کاتر برای شماره های انفرادی استفاده شود.

رده Z کتابشناسی و علم کتابداری اولین رده ای بود که برای گسترش انتخاب شد. زیرا این رده کلیه آثار کتابشناختی را که برای طرح رده بندی دوباره کتابخانه مورد نیاز بود در بر می گرفت. رده مذکور در سال 1898 تهیه شد. در سال 1901 تصمیم گرفته شد که با توجه به ماهیت مجموعه کتابخانه کنگره و ویژگی های آن، برای مجموعه کتابخانه کنگره یک رده بندی کاملاً جدید طراحی شود. بنابراین، اگرچه رده بندی گسترش پذیر کاتر به عنوان مبنای توسعه رده Z در رده بندی کنگره مورد استفاده قرار گرفت. لیکن بیشتر رده های دیگر اساساً توسط کتابخانه کنگره طراحی شده است. با این وجود، تأثیر به سزای رده بندی کاتر در طرح رده بندی کتابخانه کنگره کاملاً مشهود است. انتشار فرانماهای انفرادی رده بندی در سال 1901 با انتشار رده E-F آغاز گردید و تا سال 1948 تمام فرانما ها به جز رده K تکمیل و منتشر شدند.

رده بندی کتابخانه کنگره از جنبه های چندی با دیگر رده بندی های کتابخانه ای متفاوت است. اولین ویژگی متمایز آن شمارشی بودن است. در این رده بندی، بسیاری از موضوعات در فرانماها شمارش شده اند. ویژگی دیگر، برخورداری از پشتوانه انتشاراتی است. به این معنی که این رده بندی بر اساس کتاب های موجود در مجموعه کتابخانه کنگره تهیه شده و ده ها و رده های فرعی آن منعکس کننده نقتط قوت و ضعف مجموعه این کتابخانه است. یکی دیگر از خصوصیات منحصر به فرد رده بندی کتابخانه کنگره همکاری متخصصان موضوعی در تولید رده ها و رده های فرعی و بازنگری و ویرایش این رده بندی است. متخصصین موضوعی  در تولید و اداره این فرانماها به کتابشناسی ها، رساله ها، تاریخ های جامع و طرح های رده بندی موجود مراجعه کرده اند با دامنه و محتوای اولیه رده های انفرادی و رده های فرعی آن ها را مشخص نمایند. یک ویراستار مسئول هماهنگی و نظارت بر کل طرح و هماهنگی متخصصان موضوعی است. بنابراین بر خلاف بیشتر نظام های رده بندی؛ رده بندی کتابخانه کنگره محصول یک مغز متفکر نبوده و کاری گروهی است. از این رو آن را " مجموعه ای هماهنگ از رده های نخصصی" می نامند.

منبع: سارماندهی 4 بر تأکید بر کتابخانه کنگره آمریکا

[ سه شنبه 23 اسفند1390 ] [ 8:48 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]

صلوات يادت نره

[ یکشنبه 21 اسفند1390 ] [ 3:57 بعد از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]

به همت بنياد دايره‌‌ا‌لمعارف اسلامي 

«دانشنامه جهان اسلام» به پله شانزدهم رسيد
جلد شانزدهم «دانشنامه جهان اسلام» به همت بنياد دايره‌المعارف اسلامي منتشر شد. در سال جاري دو جلد پانزدهم و شانزدهم از دانشنامه جهان اسلام منتشر شده است.-
جلد شانزدهم كه مدخل‌هايي از حرف‌هاي «خ» و «د» را در خود جاي داده است، از مدخل ارجاعي «خِلعت‌پوشان» تا مدخل اصلي «داعي» را در برمي‌گيرد. 

اين جلد مشتل بر 255 مدخل اصلي، 99 مدخل ارجاعي و 307 مقاله است كه پژوهشگراني از بنياد دايره‌‌المعارف اسلامي با همكاري محققان داخلي و خارجي آن را تاليف كرده‌اند.

«خلقت»، «خليج فارس»، «خوارج»، «دارو/ داروسازي» و «داستان» از مدخل‌هاي بلند اين جلدند. از ديگر مقالات اين جلد «خلفاي راشدين»، «خلقت»، «خلق جديد»، «خلق و امر»، «خلوتيه»، «خلود»، «خمسه»، «خوابگزاري»، «خواجوي كرماني»، «خوارزمي، محمد»، «خوانساري، خاندان»، «خوانساري،‌ احمد»، «‌خوانساري، محمدتقي»، «خورشيد»، «خويي، ‌سيد ابوالقاسم»، «خيام»، «دارالاسلام»، «دارالفنون» و «داعي» را مي‌توان نام برد.

جلد پانزدهم دانشنامه جهان اسلام، اوايل سال جاري در اختيار مجامع علمي و علاقه‌مندان قرار گرفت.
منبع: خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)
[ یکشنبه 21 اسفند1390 ] [ 8:16 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]


[ چهارشنبه 17 اسفند1390 ] [ 9:5 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]

A   کلیات                       

AC  مجموعه پیایندهای آثار

AE  دانشگاه ها

AG   واژه نامه ها

AI  نمایه ها

AM  موزه ها، کاکسیونرها

AN  روزنامه ها

AP  نشریه ها

AS  مجامع علمی

AY سانامه ها، راهنماها

 AZ  تاریخ تحقیق یادگیری  

B فلسفه

BC منطق

BD فلسفه نظری

BF روان شناسی

BH زیبایی شناسی

BJ اخلاق


ادامه مطلب
[ چهارشنبه 17 اسفند1390 ] [ 8:25 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]

یکی دیگر از نظام های مهم رده بندی کتابخانه ای نظام گسترش پذیر کاتر است که توسط چارلز امی کاتر طراحی شده است. امروزه کاتر بیشتر به دلیل قواعذ فهرست فرهنگی اش معروف است تا رده بندی گسترش پذیر، لیکن از نظر نقطه توسعه رده بندی های کتابخانه ای او اولین فردی است که تقسیمات فرعی متداول را از فرانماهای اصلی جدا کرد. شایان ذکر است که در ویرایش اول رده بندی دیویی، چیزی تحت عنوان جدول تقسیمات فرعی متداول و دستورالعل های تقسیم کنید مثل وجود نداشت. اما به نظر می رسد پس از انتشار رده بندی گسترش پذیر کاتر و تحت تأثیر این رده بندی، دیویی ویژگی های مذکور را به ویرایش دوم رده بندی خود اضافه کرده باشد.

کاتر اولین ویرایش رده بندی خود را در فاصله سال های 1891-1893 در یک جلد کم حجم منتشر کرد. این ویرایش از هفت رده بندی مجزا تشکیل می شد که هر کدام از این رده بندی ها به ترتیب جزئیات بیشتری داشتند. اطلاق نام گسترش پذیر به این رده بندی به همین دلیل است. هدف کاتر از انتشار رده بندی های با جزئیات تکمیل شونده آن بود که تمام کتابخانه ها از کتابخانه روستایی گرفته تا کتابخانه های ملی با مجموعه های چند میلیون جلدی، بتوانند به نیاز خود از هرکدام از این هفت رده بندی استفاده کنند. شش گسترش این رده بندی در فاصله سال های 1891-1893 انتشار یافت، لیکن کاتر نتوانست در زمان حیات خود ویرایش هفتم را تکمیل و منتشر کند. پس از مرگ او ویرایش هفتم با نقایص بسیاری به صورت قسمت های مجزا تا سال 1991 منتشر شود.

به طور کلی، هدف کاتر از طراخی رده بندی گسترش پذیر نه تنها رده بندی دانش بلکه دستیابی به یک روش منطقی و عملی برای تنظیم کتاب ها بود. در عین حال او می دانست. برای اینکه یک رده بندی بتواند در طول سالیان متمادی ارزش خود را حفظ کند می بایست زیر بنای علمی و فلسفی داشته باشد و بر اساس رده بندی دانش پی ریزی شود. کاتر با این علم  به این مسئله، نظریه "نظم تکاملی" را دنبال کرد تقسیمات اصلی رده بندی کاتر عبارتند از: آثار عمومی، علوم فلسفی، علوم تاریخ، علوم اجتماعی، علوم طبیعی، هنرهای زیبا و مفید و ادبیات و زبان، بخش های رده بندی کاتر با حروف الفبا نمایش داده می شوند و از ویرایش پنجم به بعد به دقت تفسیم فرعی شده اند.

رده بندی گسترش پذیر کاتر در رده بندی های پس از خود تأثیر گذار بوده است. در این میان می توان به رده بندی کتابخانه کنگره و رده بندی کتابشناختی بلیس اشاره کرد. علاوه بر این، یکی از طرح های تخصصی مهم قرن بیستم، یعنی رده بندی تجاری هاروارد به نحو قابل ملاحطه ای از این رده بندی تأثر پذیرفته است. علی رغم تأثیر بسزای رده بندی کاتر  در شکل گیری رده بندی های پس از خود امروزه طرح ابداعی کاتر چندان مورد استفاده نیست.

[ چهارشنبه 17 اسفند1390 ] [ 8:6 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
برای فهرست نویسی کامل و درست، منابع و ابزار گوناگون لازم است که هر کدام در مرحله ای از کار مورد استفاده قرار می گیرند. بدیهی است بدون این منابع کار فهرست نویسی دقیق و کامل نخواهد بود. منابع مورد نیاز:

فهرست مستند اسامی  مشاهیر، مولفان

فهرست سرعنوان های موضوعی

طرح های رده بندی

جدول نشانه ی مولف

کتابشناسی ملی ایران

دیگر منابع کمکی

سایت دیگر کتابخانه ها 

[ چهارشنبه 10 اسفند1390 ] [ 7:44 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]


[ دوشنبه 8 اسفند1390 ] [ 8:12 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
 رده بندی عبارت است از سازماندهی هر نوع شیء، اندیشه، کتاب و دیگر مواد که دارای ویژگی مشترک اند، یا بر پایه ی شباهت ها و تفاوت ها منظم می شوند. این ویژگی مشترک میان آن ها می تواند از نظر اندازه، رنگ، نوع، شکل، محتوا یا ... باشد. رده بندی در کتابخانه، ناحیه ی درست کتاب در قفسه های کتابخانه را بنابرسامانه ی رده بندی تعیین می کند.
 به طور کلی رده بندی در کتابخانه به دو دلیل انجام می شود:

  • ایجاد ارتباط منطقی میان یکایک منابع موجود در کتابخانه بر پایه ی موضوع
  • دستیابی آسان خواننده به کتاب مورد نظر خود در کوتاه ترین مدت
[ دوشنبه 8 اسفند1390 ] [ 8:4 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]

[ سه شنبه 2 اسفند1390 ] [ 8:7 قبل از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
فهرست نویسی تو صیفی

فهرست نویسی  تحلیلی

رده بندی

فهرست نویسی توصیفی
سرشناسه
فهرست نویسی توصیفی شکل ظاهری کتاب یا هر منبع مطالعاتی را توصیف می کند و به ترتیب شامل: نام پدیدآورنده، تاریخ تولد و درگذشت او، عنوان کتاب، پدیدآورندگان همکار(مترجم؛ تصویرگر؛ ویراستار)، مرتبه ی ویرایش، وضعیت نشر (محل نشر، نام ناشر، تاریخ نشر)، شمار صفحه ها یا جلدها، دیگر مشخصات ظاهری و یادداشت ها  ست. این اطلاعات، بیشتر از صفحه ی عنوان ب دست می آید.                        

 فهرست نویسی تحلیلی
 این اطلاعات پس از فهرست نویسی توصیفی می آید و با آن متفاوت است و به محتوای منبع مطالعاتی و دیگر پدید آورندگان همکار(مترجمان، تصویرگران، ناشران) عنوان و ... می پردازد. مراجعه کنندگان به کمک این شناسه ها می توانند کتاب مورد نظر خود را بازیابی کنند.

رده بندی
هر گاه اشیا برپایه ی نظمی منطقی و  بنابر درجه ی شباهت خود مرتب شوند، به طوری که این نظم سبب شود در کتابخانه، کتاب ها و دیگر مواد کتابخانه بر اساس موضوع یا شکل آن ها کنار هم قرار گیرند، رده بندی انجام شده است. در قفسه های کتابخانه، ناحیه ی درست کتاب بنابر سامانه ی رده بندی تعیین می شود.

سطوح مختلف در فهرست نویسی
 فهرست نویسی بنابر هدف آن و میزان نیاز کتابخانه به ارائه ی اطلاعات به مراجعان برای بازیابی منابع، در سه سطح پیشنهاد می شود.

سطح نخست
برای  کاهش کار فهرست نویسی و صرفه جویی در هزینه ها و استفاده ی آسان تر از آن، بعضی مطالب حذف و به حداقل ا طلاعات کتابشناختی اشاره می شود.
دراین سطح، مواردی همچون عنوان فرعی، تکرار پدیدآورنده، فروست و جزئیات مشخصات ظاهری مانند تصویر، اندازه و... حذف می شود.

دومین سطح
این سطح بیشتر در کتابخانه های تخصصی که به اطلاعات بیشتری نیاز است. این سطح شامل جزئیات بیشتری از سطح اول است.

سومین سطح
این سطح برای توصیف کامل و جامع آثار و بیشتر برای آثاری است که از نظر کتابخانه اهمیت دارند و باید اطلاعات دقیق تری از آن ها به خواننده داده شود. در این سطح به تمام جزئیات کتاب در فهرست برگه اشاره می شود.

[ دوشنبه 1 اسفند1390 ] [ 2:41 بعد از ظهر ] [ علی حسنوند ] [ ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

پيوندهای روزانه
امکانات وب

دیکشنری آنلاین

دیکشنری آنلاین